Nurcan Sandal - Nərd daşları
Nərd daşları. Xəzər. Qum. Beyindəki fikirləri yuyacaq qədər güclü dalğalar. Kafka.
Oxuyuram:
“Əlindən gələn hər şeyi edib gözəlləşdirə bilmədiyin yerləri tərk etmək səni pis insan etməz, Milena.”
Düşünürəm, niyə çətindir nəyisə gözəlləşdirmək?
Beynim xatirələri qurcalayıb köhnə hadisələri xatırlayır. Hə, düz imiş, bu məni pis insan etməz.
Növbəti səhifə:
“Olmamağına razıyam, təki olurmuş, alınırmış kimi olmasın.”
Bu günlük bəsdir.
Mənzərəsi möhtəşəm olsa da, evim uçuq-sökükdür, təmirə də ehtiyacı var. Amma gərək yoxdur…
Çünki bəzi evlərin problemi divarlarında olmur.
Bunu mən çox gec başa düşmüşdüm.
Qapının qarşısındakı köhnə ayaqqabılar, divardakı çat, tavandan sallanan lampanın hər küləkdə çıxardığı xışıltılı səs… Bunların heç biri məni narahat etmirdi. Hətta bəzən düşünürdüm ki, ev də mənim kimi yorulub. Heç birimizin düzəlməyə həvəsi yoxdur.
Mətbəxdə bir stəkan su içmək üçün qalxıram. Pəncərədən Xəzər görünür. Gecələr dəniz qəribə olur. Qaranlıqda suya baxanda onun harada bitdiyini, göyün harada başladığını ayırd edə bilmirsən.
Bəlkə insan da elədir.
Özündə bitənlə başqasından başlayan yeri ayırd edə bilmir.
Nərd taxtasının üstünə qayıdıram. Altı daşım ağ, altısı qara. Heç vaxt nərd oynamağı sevməmişəm. Sadəcə bu daşların səsini sevirəm.
Taqq.
Birini yerinə qoyuram.
Taqq.
İkincini.
Sonra dayanıb fikirləşirəm.
Mən bu daşları niyə hər dəfə eyni yerə düzürəm?
Heç xatırlamıram.
Bəlkə də əvvəllər kimsə mənimlə oynayıb.
Telefonu götürüb köhnə şəkillərə baxıram. İllər əvvəl çəkilmiş bir fotoşəkil qarşıma çıxır. Mən, dəniz, bu ev.
Şəkilə uzun-uzadı baxıram.
Sonra qəribə bir şey görürəm.
Şəkildə mən tək deyiləm.
Arxamda, pəncərənin yanında bir qadın dayanıb.
Üzü görünmür.
Şəkli böyüdürəm.
Ürəyim sıxılır.
Çünki o qadının əynindəki paltar mənə çox tanışdır.
Qalxıb yataq otağına keçirəm. Şkafın ən aşağı siyirməsini açmıram. Sadəcə qarşısında dayanıb baxıram.
İllərdir toxunmadığım siyirmə.
Nədənsə bu gecə onu açmaq istəyirəm.
Açıram.
İçəridə köhnə bir dəftər var.
Üstündə yalnız bir cümlə yazılıb:
“Əgər bunu oxuyursansa, deməli, yenə unutdun.”
Gülürəm.
Sonra gülüşüm yarımçıq qalır.
Çünki dəftərin ilk səhifəsində mənim xəttimlə yazılmış başqa bir cümlə var:
“Bu ev təmir olunmamalıdır.”
Altında tarix.
On bir il əvvəl.
Və daha aşağıda:
“Çünki o qayıdanda hər şey əvvəlki kimi görünməlidir.”
Dəftəri bağlayıram.
Bu dəfə dənizin səsi fikirlərimi yuma bilmir.
Əksinə, hər dalğa sanki nəyisə geri gətirir.
Qumun altında basdırılmış bir xatirəni.
Bir insanı.
Bir gecəni.
Və nəhayət, niyə bu evdə heç vaxt təmirə ehtiyac görmədiyimi.
Mən bu evdə tək yaşamıram.
Sadəcə digər adam çoxdan ölüb.
Ya da mən elə düşünmüşəm.
Nərd daşlarından biri yerə düşür.
Taqq.
Sonra qapı döyülür.
Bir dəfə.
İki dəfə.
Üçüncü dəfə döyüləndə isə səsi tanıyıram.
— Aç, mənəm.
Əlim qapının dəstəyində donub qalır.
Çünki o səs on bir ildir eşitmədiyim, amma heç vaxt unutmadığım səsdir.
Və ən dəhşətlisi də budur:
Mən onun öldüyünü özüm görmüşdüm.
