Edebiyyat.az » Poeziya » Mirələmov İlkin - Sevgi limanı

Mirələmov İlkin - Sevgi limanı

Mirələmov İlkin - Sevgi limanı
Poeziya
admin
Müəllif:
18:10, 20 iyun 2022
969
0
Mirələmov İlkin - Sevgi limanı


 

 

Çox yorğunam, məni gözləmə, kapitan!

Səfər dəftərini başqası yazsın.

Çinarlı, qübbəli, mavi bir liman,

Məni o limana çıxaramazsın.

           N.Hikmət

 

 

Ən çox oxunan əsər idik biz:

         Çox dəyərli kitablarda.

Ən böyük istəklər idik biz:

         Dərin, dərya ideallarda.

Ən baxımlı film idik biz:

         Səssiz, dolu teatrda.

Ən sevimli obraz idik biz:

         Yaradılan həyatlarda.

Ən bahalı tablo idik biz:

         Sərgilərdə, salonlarda.

Bizim hekayə canlanır, ancaq

         Nağıllarda, romanlarda, kitablarda...

                                       ***

 

 

 

 

Qütblərdə don vurmuş

dəryadakı su kimi

Zaman donmuşdu.

Xəyalların röyapərəst şairi

həqiqəti duymuş,

ağ-qara yuxu kimi

                   Sözləri indicə susmuşdu.

Bu an çox fərqli gəlir,

bu gün bambaşqa gedir.

Sanki Günəş gülümsər,

Ay bəmbəyaz sevincin

parlayıb bizə bölər.

Üfüqlərdə sevgi var,

düşüncələr çox zəngin,

deyil xəsis, ya da dar.

Soruşsalar bu gün hansı fəsildir?

                   – Mən bilmirəm, söylə sən

getmir soyuq qış nədən?

Aylar, illər uzunu

mənə xoş bahar gəlmir.

Niyə səhra ömrümə

bir damla yağmur dəymir?

Ancaq bu dəfə, yəqin,

qış öz çantasın yığıb

getdi daha gəl sevin.

Bu yaz gözəl xatirə,

bu ay bir ayrı aydır.

Bu gün bambaşqa gündür.

Fərqli bax bu dünyaya,

bu dağ, torpaq, qayaya.

Məqsəd olsa qarşında,

soyuqda, qarlı qışda

                   Sən daim isti düşün,

dayaz həyat başlanğıc,

çalış sonda üzü ağ çıx.

Bu qanlı mübarizə,

qan qoxan müharibə.

Soyuq, güclü fırtına,

acı tufan,

güclü amal, çətin zaman,

ağrılı aldanışda

                   Qayən olsun qarşında.

Sən yenə tək özün ol,

həyatda isti günəştək,

parla, parla, sən işılda,

ya da sol.

Bir ildırım məsəli

göy üzündə qəzəbli,

parıltı və inamla çax.

Dayağın olsun böyük zirvə,

uca dağ.

Seç həmişə doğru yol,

dənizlərə hakim ol,

sən yenə tək özün ol.

Başqası olmaqdan qorx.

Kiminsə kölgəsi yox!

Düşmənlərdən çəkinmə,

öz yaxınlarından qorx...

                                  ***

 

Tam fərqli bir həyatdan

bu yazı bəhrələndi.

Bu hekayə çox fərqli

bir sevgidən bəsləndi.

Qabiliyyətli sənətkar

onun bir məqsədi var.

Daş heykələ can verən,

sükut daşı sevdirən.

Ya da bir rəssam kimi

ağ vərəqi  güldürən.

                   Bir musiqi sədası,

bir bəstəkar notları,

Bir yazıçı dühası,

bir şairin ilhamı.

Yazılmış roman kimi,

qırılmış orman kimi,

                   Bəsləndi bir sevgidən.

Dərin bir okean kimi,

çağlayan ümman kimi.

Ölüm yox, yaşam qədər,

sevinc yox, nisgil, kədər.

                   Bəsləndi bir sevgidən.

Gözəllikdən, ümiddən,

yaradan insan kimi,

yaşadan dövran kimi,

sonsuz bir yaşam təki.

Röyapərəst şairin,

təxəyyülü, xəyalı.

balaca bir körpənin,

məsumluğu, sevgisi.

Yerin fəza, günəşə,

Ayın yerə, göylərə,

sədaqət, səxavəti,

gül yox gülşən bəzəyi,

Susuzluqdan dodağı,

çatlamış insan təki.

Səssizlikdə boş sorağı,

titrəyən səda kimi.

Qəlbin ilham çırağı,

alov, yanan dağ kimi,

vulkan, yanar dağ təki,

Bəsləndi bir sevgidən.

Bu hekayə soyuq, ayaz, sazaqlı,

bu əhvalat həm mənalı, maraqlı

Şeir həyat anlamı,

başlığı “Sevgi limanı”

      ***

 

Göy üzü bir az  tutqun,

qızıl payız gülü kimi

solmuşdu sanki.

Buludlar isə ağlayan körpənin

balaca, şirin gözləri kimi

qan yaşla dolmuşdu,

Səmanın tünd mavi rəngi

                   Bomboz olmuşdu.

Yarpaqlar gümüştək işıltı saçır,

Dəli külək isə hərdən

kiçik  vıyıltı ilə

hay-haray qoparırdı.

Bu an kədərli insan qədər

doluxsun,

Ciddi simatək susqun,

rəngarəng havada

düşünür, yorulur

darıxır adam da.

Özün təkcə “səssizli”yə gedəsən

doğma şəhəri tərk edəsən.

Belə ümidsiz günlərdə,

belə sevincsiz anlarda.

Bir gün axşam gecələyəsən,

kövrək dəniz sahilində,

ya da səssiz, sakit bir küncdə...

                  ***

 

Dərin düşüncəli gənc oğlan

payızın balaca uşaqlar qədər

dəcəl, şıltaq ayında,

əyninə həvəslə aldığı

gecə kimi kapyuşonun,

qara rənginin yorğun,

darıxdırıcı aurasında.

Hər şeyi geridə qoyaraq

sanki məna axtarırdı

sürətli təyyarətək uçan,

ağ, boz qağayıda.

Dəniz sərt dalğalı,

sahil isə lal.

Bu daş səssizlikdə

mənlə birgə qal.

Gənc əlində qiymətli bir kitabla,

dalğaların sakitkik verən

həzin musiqi səsindən,

azacıq uzaqda...

Dənizin sahilində,

kiçik bir daxmada,

Bircə göz otaqda,

boş skamyada.

Xəyallar havada,

xülya səmada.

Dənizə açılan kiçik pəncərə,

oğlanın gözləri sahil,

dərin düşüncə fərqli yerdə...

Çənəsini tənha otaqlar kimi

boş əllərinə alıb

xeyli vaxtı düşünən.

Fikir aləmində donan, üşüyən.

Hərdən sahilə nəzər yetirən.

Dərya təxəyyülü gənc,

axır ki, endi

fikir qatarından,

düşüncə gəmisindən...

Təxəyyül, xəyal çıxdı

mavi, kövrək dənizdən...

Oğlan yaxınlaşdı boş otaqda,

özü ilə etdiyi sorğu-sual anında.

Köhnə radiolar kimi

cırıldayan stul çəkdi,

stul üstdə əyləşdi.

İnsanlardan uzaqlarda,

dəniz, sahil – iki qardaş,

ona bu gün oldu sirdaş.

Çöl soyuqdur, daxma isti,

Vahiməli külək əsir,

soyuq kəsir,

bıçaq kimi,

qılınc kimi.

Gənc oğlan soyuq

dəniz sahilində,

Bircə göz daxmada,

Yaxınlaşdı quru odunlarla,

çartıltı ilə yanan,

isti odun sobasına...

Çöldə əsən soyuq külək,

sanki ac qurd kimi

hey ulayırdı daim gerçək.

Gənc içərdəki

dərin sükut, səssizliyi

pozmaq istədi.

Masa üstə qoyduğu kitaba

diqqətini dəvət edib oxumaq,

dərin bir xəyala dalmaq istədi.

Mavi kimi,

dəniz üzlü,

həyat qədər,

yalan, düzlü.

Mavi kitabdan

görünürdü sanki

sahil günəşi.

Qoxurdu elə bil

ümman, dəniz, dərya kimi.

Kitab çox marqlı ona,

istədi tez çatsın sona.

Kitablarla dost olmaq,

yaxın olmaq,

sirdaş olmaq,

yoldaş olmaq.

Soyuq hava, isti kofe,

səndən isə oxumaq...

             ***

 

Gənc xülyadan uzaqlaşdı,

həqiqətə yaxınlaşdı,

bu hadisə yaşanmışdı.

         Qara xətlə

alnına da yazılmışdı.

İnsanlardan uzaqlaşmaq,

tənhalığa yaxınlaşmaq,

buz kimi donaraq,

üşüyüb, soyumaq...

Bu hekayəni, doğrudan,

çətinmiş yaşamaq...

Gənc iti diqqətini

bir istiqamətə yönəltdi,

artıq hər şey hazır idi,

yanında idi eynək, kofesi.

Yeni həyatla tanışlıq

çox yaxın idi bir anlıq.

Çatdı maraqlı kitabla

yaxın olmaq zamanı,

Kitab çox mənalı,

məhəbbət dastanı,

sevgi romanı...

Adı isə “Sevgi limanı”.

Əsər kədərli sevincləri,

səma qədər sonsuz istəkləri.

Uzaqdan seyr edib izləyirdi

yaxın dost kimi proloq,

gənclə söhbətləşib belə deyirdi:

“Ən çox oxunan əsər idik biz:

         Çox dəyərli kitablarda.

Ən böyük istəklər idik biz:

         Dərin, dərya ideallarda.

Ən baxımlı film idik biz:

         Səssiz, dolu teatrda.

Ən sevimli obraz idik biz:

         Yaradılmış həyatlarda.

Ən bahalı tablo idik biz:

         Sərgilərdə, salonlarda.

Bizim hekayə canlanır ancaq:

         Nağıllarda, romanlarda, kitablarda...”

                   ***

 

Kitab gənclə dost, sirdaşdı,

                             yaxın bir yoldaşı kimi

dinib-danışmağa başladı:

         Bir zamanlar yaşanmışdı,

çox sonralar oxunmuşdu.

         Həqiqətən, nə olmuşdu,

o zamanlar?

         Özlüyündə gənc soruşdu...

O səhnələr canlanır

gözlərimdə mənim bu an.

Yox, rəvayət deyil, ancaq

əsl həyatdır yaşanan...

Xəyallarım qanadlanıb

uçan zaman

bir xəyali həyatda mən varam...

Vardı bir vaxt möcüzələr yazan,

zülməti xoş nura boyayan.

Çox duyğusal,

dərin emosional...

yazar elə duyğusal olar.

Yazdı bir gün,

hər çağ üçün

çox qiymətli, böyük əsər.

Bəziləri çox, sevərkən

digərləri ünvanına:

– Dastan qoşar, gülüş bəzər.

“atalardan bir məsəl var, – dedi,

                     yazar

                   Zər qədrini zər oxşayan

mahir sənətkar duyar,

bacarıqlı zərgər bilər”...

              ***

 

Romanın dediyi sözlər qısalsa,

kiçik şeir formasında oxunsa.

Məzmun eyni, fikir eyni.

əsər danışır bir gənc aşiqin

əbədi, saf, dərin sevgisini:

Yaşamışdı çox düşüncəli,

sevgi canlı, incə ürəkli.

həyat dolu biri...

Adı Turan, özü vüqar mənbəyi

o hələ ömrünün baharında idi.

Saf ömrün yaz ayında

onun həyatına

Günəş kimi bir gözəl doğdu.

Turanın alovlanan kövrək,

cavan qəlbi,

gözəl qıza sovqat oldu,

pay oldu.

Dumanlı düşüncələr,

onun ixtiyarına nişanlandı,

cəlb oldu...

Turan uzun boylu, ər iradəli,

həm ağıllı, düşüncəli,

dağ görkəmli.

Vurğunu olmuşdu uzun,

dalğalı saçlı,

şirin gülüşlü, çox sevimli,

Günəş qədər isti qıza,

 –  Türkan isimli parlaq ulduza.

Türkansa onun sevgisinə

ilk vaxtlar inanmadı,

Turanın xoş, duyğusal sözlərini

cəfəngiyyat, yalan sandı:

“Heç bir zaman səninlə mən,

Olmarıq döyünən tək ürək,

iki bədəndə”...

Turan iynəli sözlərdən,

çox kövrəldi, təsirləndi

dərindən.

Türkan onu görəndə

Vurulsa da, ilk baxışdan,

ilk sözdən.

Lakin onun qəddar eqosu,

əl çəkmirdi pas tutmuş qəlbindən.

Daima daha yaxşısı

Onun üçün ələtəkdi,

əlçatandı.

Türkan da hər zaman

zəncirliydi eqoya tamam:

“Turandan daha yaxşısı

mütləq vardır, açığı,

o, pis oğlan deyil,

ancaq addım atmaram,

ona gedən cığır

doğru deyil, düzgün deyil,

yol deyil.

etmərəm mən ona meyil”...

Türkan Turana daxilində

vurulsa, xoşlansa da,

sadəcə zalım eqosuna

məhkum olmuş, əsirdi...

Turan da dözməyərək

vulkan kimi partladı,

sellər kimi çağladı.

Çox sevdi, sevilmədi.

eşqindən dəli şairə çevrildi...

               ***

 

Turan qara bulud kimi

səpirdi yerə

gözlərdən parlaq inciləri.

kimsəsiz küçələrdəki ağlayan

yetim uşaqlar kimi.

Bu acı halında

onun fəryad, dadına

kitablar, şeirlər, romanlar çatdı.

Təkcə qələm acı dərdlərə çarə edirdi,

yazırdı, yazırdı, ya da içirdi.

Onun sevgisinə inanmayan kəs,

nə doğrunu, həqiqəti bilməmiş,

nə onu düz dəyərləndirmişdi.

Bunu başa düşəndə isə

                   artıq gec idi, əbəs...

Turan günün birində,

təsadüf sürprizində,

qarşılaşdı “dan ulduzu” ilə,

sönmüş arzusu ilə.

Bu dəfə onun gözlərində

inamsızlıq deyil də,

vardı bir az xəcalət,

azacıq kədər,

peşmanlıqla:

“Mən bilmirdim, – dedi, – bağışla

islandım haqsız eqomun yağdığı

leysan, dolu, yağışda.

indi isə peşmanam,

səni yanlış tanımışam”...

Turan artıq yavaş-yavaş

tanınırdı,

güclü şair, yazar kimi.

Qazanmışdı xalqın inam,

ümid dolu sevgisini.

O an gözləri dolan şair,

kədərli deyil də

qürurlu tərzdə,

sevincli yox, hüznlü şəkildə

öz şeirini səsləndirdi, səssizcə:

 

“Bir başqası günəş siman,

gülərkən işıq saçan,

gecə kimi gözlərinə baxdı,

mənsə məşəl gözlərinin

uzaq seyrində qaldım...

Özgələr şirin söz axtardı,

Mənsə tufan kəlimələrdən,

bəyaz, bomboz bulud kimi

topa-topa dolub yağdım.

Onlar sənə heç yanmadı,

mənsə daim odlar alıb

alov-alov alovlandım.

Özgələr səni dünyaya satdı,

mənsə tək telinə qıymadım.

Özgələr səni sükut yerdə tapdı,

mən əngin fəzaya ucaltdım.

Başqaları səni dəryaya oxşatdı,

mənsə dərin, coşqun okean,

çağlayan bir ümman sandım.

Bir başqası şam kimi yandı,

mənsə ay kimi işıq saçıb

əbədi günəştək parladım.

Onlar boş sevincində qaldı,

mən nisgilində göz yaşı kimi,

yanağından tək-tək axdım.

kədərində çox qəm yedim,

sevincində gülümsədim,

səni uzaqdan izlədim...

Özgələr qızıl gül istədi,

mənə acı tikan bəs idi.

Başqaları sənə kiçik,

“musiqi”lər bəstələdi,

mənsə şirin poemalar,

dərin romanlar yaratdım.

Səni çarəsiz ümidlərdə,

yoxsul inamlarda tapdım.

Mən hər şeyi səndə aradım,

səndə tapdım.

Xoş baharlar, qızıl payızlar

isti yaylar, soyuq qışlar,

yola saldım, sağollaşdım...

Yalnızlıqla sirdaş oldum,

tənhalıqla yoldaş oldum.

Bir başqası səndə qaldı,

mən… mən bəs niyə yalnız qaldım?!”

                ***

 

Gəncin cavan arzuları,

qurumuşdu, solmuşdu.

İndi boş otaqda həmin yazar

öz yazdığı romanını oxuyurdu,

acı-acı kövrəlirdi,

bulud kimi dolurdu.

Oxuyurdu yaratdığı

həyat novellasını,

kövrək nağılını,

fantastik romanını...

Çöldəki küləkli payız gecəsi

tədricən soyuyurdu.

Havanın mülayim siması

sərtləşərək daş olurdu.

Turan üçün çətin oldu,

gənc yaşında gördükləri,

çəkdikləri roman oldu,

Türkan niyə gedər oldu,

gəlməz oldu?

Nədən axı, niyə axı

sevməz oldu?

Bayıra çıxdı kövrək şair,

dalğalı dəniz sanki

kükrəyən ac bir şir.

Dənizə baxır,

fikirə dalır şair:

         Hər kəsin var bir limanı,

tək dayağı, son durağı.

dayanacağı.

Onunsa artıq qalmamış

yaşamağa tək marağı.

Yaxınlaşdı gənc sahilə,

baxdı ucsuz dənizə.

Sanki onu əbədi dəniz

çəkdi doğma sinəsinə.

Gözləri dolan şair

son dəfə baxıb sahilə,

qərq etdi özünü ucsuz

mavi dənizə.

Boğularkən bir-iki kəlmə

yada saldı, xatırladı

Üçcə acı, son sözünü sayaqladı,

“Səni sevirəm Türkan”,

  deyə, acı-acı sızladı,

o ağladı.

mələklərsə şairin ruhunu

əbədi, sonsuz göylərə ucaltdı.

Şair cismən yoxa çıxdı,

qeyb oldu...

O gündən, bu günə

şairin intihar yeri

“Sevgi limanı” adlandı...

Həqiqətən, gözəl olardı,

Türkan Turan birlik olsa,

onların da birliyindən,

sevgi, ümid, bir güc doğsa.

Qalmazdı sevginin marağı,

birliyə doğru gedən yol

olmazsa şaxta, sazaqlı...

Bir gün hər kəsin ucalır

uzaqlardan səs-sorağı.

Bəzən uzaq olsa belə

sonda olur tək ümidin

parıltısı, işıltısı, işartısı,

boş olanda arzuların

puç sədası,

xatırlayın bu hekayə, poemanı,

Turanın "Sevgi limanı”...

                                                     SON

 

Yazarı çox qınadılar,

yazdığı romana görə,

Tənqid etdi “güclü” kütlə,

təzyiq gəldi kövrək şairə.

O isə heç zaman tənqidlərə,

təzyiqlərə aldanmadı.

Həqqi sevgi dastanı yaratsa da,

özü çox qalmadı, yaşamadı.

Onun az olsa da ömrü,

yazdıqları hər çağ üçün,

dünən üçün, bu gün üçün,

sabah üçün...yaşadı.

Yaratdığı əsər onu,

yaşatdı hər əsər sonu.

“Sevgi limanı” adlı roman,

oldu ən çox oxunan

məşhurlaşan, tanınan.

Roman qazandı böyük şöhrət,

insanlarda dərin məhəbbət.

Əsəri yaradan, yazan,

oldu ən çox oxunan,

yaradan, yaşadan...

 

                                                               

                                        Lənkəran Dövlət Universitetinin 2-ci kurs tələbəsi

                                                                                                                                                                   Tarix:13.04.2022

Ctrl
Enter
ohv tapdınız?
Ctrl+Enter sıxıb bizə bildirin
Müzakirə (0)